شرکت سهامی خاص یکی از رایجترین انواع شرکتهای تجاری در ایران است و سرمایه آن به سهام تقسیم میشود. برخلاف شرکت سهامی عام، در زمان تأسیس این شرکت تمام سرمایه توسط مؤسسان تأمین میشود و سهام آن برای پذیرهنویسی عمومی عرضه نمیشود. حداقل سرمایه قانونی برای ثبت شرکت سهامی خاص نیز رقم نسبتاً پایینی است؛ اما سرمایه لازم برای شروع فعالیت واقعی شرکت میتواند بسیار بیشتر از این حداقل قانونی باشد.
پیش از بررسی میزان سرمایه، بهتر است مهمترین ویژگیهای شرکت سهامی خاص را که به سرمایه و سهام مربوط میشوند، ببینیم:
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| حداقل تعداد سهامداران | حداقل ۳ نفر |
| حداقل سرمایه قانونی | ۱ میلیون ریال، معادل ۱۰۰ هزار تومان |
| تأمین سرمایه | تمام سرمایه شرکت در زمان تأسیس توسط مؤسسان تأمین میشود |
| تقسیم سرمایه | سرمایه شرکت به تعداد مشخصی سهم تقسیم میشود |
| مسئولیت سهامداران | مسئولیت هر سهامدار محدود به مبلغ اسمی سهام اوست |
| پرداخت سرمایه نقدی | حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی تعهدشده باید هنگام تأسیس پرداخت شود |
| سرمایه غیرنقدی | تمام آورده غیرنقدی باید در زمان تأسیس تأدیه و ارزشگذاری شود |
| عرضه سهام به عموم | سهام شرکت سهامی خاص برای پذیرهنویسی عمومی عرضه نمیشود |
| انتقال سهام | انتقال سهام تابع مقررات قانون تجارت و مفاد اساسنامه شرکت است |
| افزایش سرمایه | پس از ثبت شرکت و با رعایت تشریفات قانونی امکانپذیر است |
حداقل سرمایه ثبت شرکت سهامی خاص چقدر است؟
حداقل سرمایه قانونی برای ثبت شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال، معادل ۱۰۰ هزار تومان، است. این مبلغ در ماده ۵ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت تعیین شده است. با توجه به اینکه این قانون در سال ۱۳۴۷ تصویب شده، رقم تعیینشده برای حداقل سرمایه امروز بسیار ناچیز به نظر میرسد؛ با این حال، این مبلغ همچنان حداقل سرمایه قانونی برای تأسیس شرکت سهامی خاص محسوب میشود.
البته حداقل سرمایه قانونی به این معنا نیست که متقاضیان حتماً باید شرکت خود را با همین مبلغ ثبت کنند. مؤسسان میتوانند متناسب با موضوع فعالیت، نیاز مالی و برنامه شرکت، سرمایه بیشتری در اساسنامه و اظهارنامه شرکت تعیین کنند.
برای ثبت شرکت سهامی خاص چقدر از سرمایه باید پرداخت شود؟
یکی از مهمترین نکات درباره سرمایه شرکت سهامی خاص این است که تمام سرمایه اعلامشده لزوماً در زمان ثبت به صورت نقدی پرداخت نمیشود.
طبق ماده ۲۰ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت، در زمان ثبت شرکت باید گواهی بانکی مربوط به پرداخت حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی تعهدشده ارائه شود. در نتیجه، حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی باید به حسابی به نام شرکت در شرف تأسیس واریز شده باشد.
برای نمونه، اگر سرمایه شرکت ۱۰۰ میلیون تومان تعیین شود، حداقل ۳۵ میلیون تومان از سرمایه نقدی باید در زمان تأسیس پرداخت شود.
باقیمانده سرمایه نقدی تعهدشده نیز در مهلت مقرر و مطابق مقررات و اساسنامه شرکت قابل مطالبه و پرداخت خواهد بود.
نکته مهم اینکه این مبلغ به معنای بلوکه شدن دائمی پول سهامداران نیست. وجه واریزشده برای انجام مراحل تأسیس در حساب شرکت در شرف تأسیس قرار میگیرد و پس از ثبت شرکت، شرکت میتواند مطابق مقررات از سرمایه خود برای فعالیتهای شرکت استفاده کند.
اگر بخشی از سرمایه شرکت غیرنقدی باشد چه میشود؟
سرمایه شرکت سهامی خاص میتواند در قالب آورده نقدی یا غیرنقدی تأمین شود. آورده غیرنقدی میتواند شامل اموالی باشد که ارزش مالی دارند؛ برای مثال ملک، ماشینآلات یا تجهیزات، مشروط بر اینکه قابلیت تقویم و انتقال به شرکت را داشته باشند.
اگر تمام یا بخشی از سرمایه شرکت غیرنقدی باشد، طبق ماده ۲۰ باید تمام آورده غیرنقدی در زمان تأسیس تأدیه و ارزش آن به تفکیک در اظهارنامه شرکت درج شود.
به همین دلیل، نمیتوان صرفاً یک مال یا دارایی را بدون تعیین ارزش و رعایت تشریفات قانونی بهعنوان سرمایه شرکت معرفی کرد.
سرمایه شرکت سهامی خاص به چه چیزی تقسیم میشود؟
در شرکت سهامی خاص، سرمایه شرکت به قطعات مساوی به نام «سهم» تقسیم میشود. هر سهم دارای مبلغ اسمی مشخصی است و مجموع ارزش اسمی تمام سهام، سرمایه ثبتشده شرکت را تشکیل میدهد.
برای مثال، اگر سرمایه شرکت ۱۰۰ میلیون تومان باشد و ارزش اسمی هر سهم ۱۰۰ هزار تومان تعیین شود، سرمایه شرکت به هزار سهم تقسیم خواهد شد.
تعداد سهامی که هر شخص در اختیار دارد، میزان مشارکت او در سرمایه شرکت را مشخص میکند. بنابراین، درصد سهام هر سهامدار با توجه به تعداد سهام او نسبت به کل سهام شرکت تعیین میشود.
آیا میتوان بعد از ثبت شرکت سرمایه را افزایش داد؟
بله. سرمایه شرکت سهامی خاص بعد از ثبت نیز میتواند افزایش پیدا کند. افزایش سرمایه معمولاً زمانی انجام میشود که شرکت برای توسعه فعالیت خود، تأمین منابع مالی، ورود شرکای جدید یا افزایش توان مالی شرکت به سرمایه بیشتری نیاز داشته باشد.
تصمیمگیری درباره افزایش سرمایه در صلاحیت مجمع عمومی فوقالعاده شرکت است و افزایش سرمایه باید طبق تشریفات قانونی و مقررات اساسنامه انجام شود.
افزایش سرمایه میتواند از روشهای مختلفی انجام شود؛ از جمله صدور سهام جدید یا افزایش مبلغ اسمی سهام موجود. همچنین منابع افزایش سرمایه میتواند از محل آورده نقدی سهامداران، مطالبات حالشده سهامداران از شرکت یا برخی منابع دیگری که قانون اجازه داده است تأمین شود.
مطابق مقررات، افزایش سرمایه شرکت باید بهصورت رسمی ثبت شود و صرفاً با تصمیم داخلی سهامداران، سرمایه ثبتشده شرکت تغییر نمیکند.
جمعبندی
حداقل سرمایه قانونی شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال است؛ مبلغی که از سال ۱۳۴۷ در قانون تعیین شده و امروز رقم بسیار پایینی محسوب میشود. برای ثبت شرکت نیز حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی تعهدشده باید پرداخت شود و در صورت نیاز، امکان افزایش سرمایه بعد از ثبت وجود دارد.
برای اطلاع از هزینه های ثبت شرکت، شرایط ثبت و انجام مراحل قانونی، میتوانید از مشاوره رایگان کارشناسان حساب کتاب استفاده کنید و ثبت شرکت خود را با راهنمایی تخصصی انجام دهید.
سوالات متداول
حداقل سرمایه ثبت شرکت سهامی خاص در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
حداقل سرمایه قانونی برای تأسیس شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال، معادل ۱۰۰ هزار تومان، است. این مبلغ در ماده ۵ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت تعیین شده است.
آیا برای ثبت شرکت سهامی خاص باید ۳۵ درصد سرمایه را پرداخت کرد؟
بله. حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی تعهدشده باید در زمان تأسیس پرداخت شود و گواهی بانکی آن ارائه شود.
آیا ۳۵ درصد سرمایه بعد از ثبت شرکت قابل برداشت است؟
وجه پرداختشده برای تأسیس شرکت پس از ثبت شرکت در اختیار شرکت قرار میگیرد و استفاده از آن باید در چارچوب فعالیت و مقررات قانونی شرکت انجام شود.
آیا میتوان شرکت سهامی خاص را با سرمایه ۱۰۰ هزار تومان ثبت کرد؟
از نظر حداقل قانونی سرمایه، بله؛ اما این مبلغ صرفاً حداقل سرمایه مقرر قانونی است و لزوماً برای شروع فعالیت واقعی شرکت کافی نیست.
آیا بعد از ثبت شرکت میتوان سرمایه را افزایش داد؟
بله. شرکت سهامی خاص میتواند پس از ثبت و با رعایت تشریفات قانونی، سرمایه خود را افزایش دهد. تصمیم افزایش سرمایه در صلاحیت مجمع عمومی فوقالعاده است.
افزایش سرمایه شرکت سهامی خاص چگونه انجام میشود؟
افزایش سرمایه میتواند از روشهایی مانند صدور سهام جدید یا افزایش مبلغ اسمی سهام انجام شود و منبع آن نیز بسته به روش انتخابشده میتواند آورده سهامداران، مطالبات حالشده یا منابع مجاز دیگر باشد.
