اتباع خارجی در صورت داشتن شرایط قانونی میتوانند برای برخی فعالیتهای صنفی در ایران جواز کسب دریافت کنند. البته دریافت جواز کسب اتباع خارجی با موضوعاتی مانند اقامت قانونی، پروانه کار، نوع فعالیت و شرایط اختصاصی هر رسته صنفی ارتباط دارد.
در این مقاله از سایت حساب کتاب شرایط، مدارک، مراحل، هزینه، مدت اعتبار و مشاغل مجاز و محدود برای اتباع خارجی را بررسی میکنیم.
جواز کسب چیست؟
پروانه کسب مجوزی است که برای شروع و ادامه یک کسبوکار یا حرفه صنفی در محل یا وسیله کسب مشخص صادر میشود. طبق آییننامه اجرایی نحوه صدور و تمدید پروانه کسب، پروانه کسب میتواند دائم با اعتبار پنج سال یا موقت با اعتبار یک سال باشد. مرجع صدور نیز اصولاً اتحادیه صنفی یا دستگاهی است که قانوناً برای آن رسته تعیین شده است.
آیا اتباع می توانند جواز کسب بگیرند؟
بله؛ اتباع خارجی در صورت داشتن شرایط قانونی و مدارک لازم میتوانند برای برخی فعالیتهای صنفی درخواست جواز کسب کنند.
با این حال، جواز کسب جایگزین پروانه کار نیست. طبق ماده ۱۲۰ قانون کار، اتباع خارجی برای اشتغال در ایران باید روادید دارای حق کار و پروانه کار داشته باشند؛ مگر در موارد استثنایی که قانون مشخص کرده است.
پروانه کار:مجوز اشتغال تبعه خارجی در ایران است و در چارچوب قانون کار صادر میشود.
پروانه کسب:مجوز شروع و ادامه فعالیت صنفی در رسته و محل مشخص است.
شرایط دریافت جواز کسب اتباع خارجی
متقاضی خارجی برای دریافت جواز کسب باید شرایط عمومی و شرایط اختصاصی رسته موردنظر را داشته باشد.
مهمترین شرایط عبارتاند از:
- داشتن گذرنامه معتبر
- داشتن پروانه کار
- داشتن وضعیت اقامت قانونی و قابل احراز
- داشتن حداقل ۱۸ سال سن
- داشتن محل مناسب برای فعالیت و ارائه مدرک مالکیت یا اجاره آن
- انجام تکالیف مالیاتی و تشکیل یا تعیین تکلیف پرونده مالیاتی در صورت شمول
- گذراندن دورههای آموزشی موردنیاز
- داشتن مجوز فنی یا تخصصی برای مشاغلی که به چنین مجوزی نیاز دارند
- رعایت شرایط اختصاصی تعیینشده برای همان رسته صنفی
- گذراندن دورههای آموزشی احکام تجارت و کسبوکار در موارد مشمول.
- دریافت گواهی صلاحیت انتظامی برای صنوفی که مشمول آن هستند.
- داشتن کارت معاینه پزشکی و گواهی صلاحیت بهداشتی برای صنوف مشمول مقررات بهداشتی.
مدارک لازم برای جواز کسب اتباع خارجی
مدارک موردنیاز ممکن است با توجه به نوع فعالیت و اتحادیه متفاوت باشد، اما معمولاً شامل موارد زیر است:
- گذرنامه معتبر
- پروانه کار
- مدارک مربوط به اقامت
- سند مالکیت یا اجارهنامه محل کسب
- مدارک و مستندات مالیاتی موردنیاز
- ارائه شش قطعه عکس پرسنلی.
- گواهی دورههای آموزشی صنفی
- مجوز فنی، تخصصی یا
- بهداشتی در صورت نیاز
- سایر مدارکی که برای رسته شغلی موردنظر تعیین شده است
نکته مهم این است که «گواهی اشتغال به کار» را نباید با «پروانه کار» یکی دانست. در فرایندهای جدید، الزام ارائه گواهی اشتغال به کار برای اتباع خارجی حذف شده است؛ اما پروانه کار و شرایط قانونی اشتغال همچنان موضوع جداگانهای است.
سامانه صدور جواز کسب اتباع خارجی چیست؟
در حال حاضر اتباع خارجی واجد شرایط میتوانند درخواست مجوز کسبوکار خود را از طریق درگاه ملی مجوزها به نشانی mojavez.ir ثبت کنند. در سال ۱۴۰۵ امکان احراز هویت اتباع خارجی حقیقی در این فرایند فراهم شده و ثبت درخواست برای افراد واجد شرایط امکانپذیر است.
راهنمای ثبت شرکت برای اتباع خارجی در ایران (قوانین جدید+ امکان ۱۰۰٪ مالکیت)
نحوه دریافت جواز کسب برای اتباع خارجی
۱. اخذ روادید و پروانه کار
ابتدا باید وضعیت قانونی اشتغال متقاضی خارجی بررسی شود و در صورت لزوم، روادید دارای حق کار و پروانه کار دریافت شود.
۲. بررسی رسته شغلی
قبل از ثبت درخواست باید مشخص شود فعالیت موردنظر در چه رسته صنفی قرار میگیرد و آیا متقاضی خارجی امکان فعالیت در آن رسته را دارد یا خیر.
۳. آمادهسازی مدارک
مدارک هویتی، اقامتی، پروانه کار، مدارک محل کسب، مدارک مالیاتی و مجوزهای تخصصی موردنیاز آماده میشود.
۴. ثبت درخواست در درگاه ملی مجوزها
درخواست صدور مجوز از مسیر درگاه ملی مجوزهای کشور ثبت و اطلاعات و مدارک موردنیاز بارگذاری میشود.
۵. بررسی و استعلام مدارک
مرجع صدور مجوز مدارک و شرایط متقاضی را بررسی میکند و در صورت نیاز استعلامهای قانونی را از دستگاههای مربوط دریافت میکند.
۶. بررسی محل کسب
در صورت نیاز، محل فعالیت از نظر شرایط صنفی، بهداشتی، فنی، انتظامی یا سایر الزامات مربوط به همان رسته بررسی میشود.
۷. تکمیل نواقص و پرداخت هزینهها
اگر مدارک یا شرایط پرونده ناقص باشد، متقاضی باید در مهلت تعیینشده نواقص را برطرف کند و هزینههای قانونی مربوط را بپردازد.
۸. صدور جواز کسب
پس از تأیید شرایط و تکمیل مدارک، جواز کسب صادر میشود.
لیست مشاغل مجاز اتباع خارجی
برای اتباع خارجی نمیتوان یک فهرست ثابت و عمومی از تمام مشاغل مجاز ارائه کرد؛ زیرا امکان فعالیت به نوع شغل، مقررات مربوط به اتباع خارجی، شرایط پروانه کار، رسته صنفی و مجوزهای اختصاصی همان فعالیت بستگی دارد.
در عمل، فعالیت اتباع خارجی بیشتر در برخی حوزههای کارگری، فنی، خدماتی، ساختمانی، کشاورزی و تولیدی دیده میشود؛ مشروط به اینکه برای همان فعالیت مجوزهای لازم وجود داشته باشد.
از جمله نمونههای فعالیتهایی که ممکن است در چارچوب مجوزهای مربوط انجام شوند:
- برخی فعالیتهای ساختمانی و بنایی
- برخی فعالیتهای کشاورزی و دامداری
- جوشکاری و برخی خدمات فنی
- تعمیرات و کارهای فنی
- خیاطی و دوختودوز
- برخی فعالیتهای تولیدی و کارگاهی
- برخی خدمات عمومی و خدماتی
اما «مجاز بودن فعالیت» باید برای رسته مشخص بررسی شود. بنابراین این موارد به معنای مجاز بودن قطعی همه این مشاغل برای تمام اتباع خارجی نیست.
مشاغل ممنوع یا محدود برای اتباع خارجی
برخی فعالیتها به دلیل ماهیت حاکمیتی، امنیتی، انتظامی یا مقررات خاص حرفهای ممکن است برای اتباع خارجی ممنوع یا محدود باشند.
نمونههای مهم عبارتاند از:
- مشاغل حاکمیتی
- مشاغل نظامی و امنیتی
- فعالیتهای انتظامی و حساس
- وکالت و برخی مشاغل حقوقی
- دفاتر اسناد رسمی و برخی فعالیتهای ثبتی
- پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی در مواردی که محدودیت تابعیتی یا مجوز حرفهای وجود داشته باشد
- مشاغل تخصصی و فنی که نیازمند مجوز یا صلاحیت خاص هستند
- سایر مشاغلی که طبق قوانین اختصاصی، اشتغال اتباع خارجی در آنها ممنوع یا مشروط به مجوز ویژه است
هزینه دریافت جواز کسب اتباع خارجی
هزینه دریافت جواز کسب مبلغ ثابتی برای تمام اتباع خارجی و همه مشاغل نیست.
هزینه نهایی میتواند با توجه به رسته صنفی، شهر، اتحادیه و مجوزهای موردنیاز متفاوت باشد.
ممکن است هزینههایی مانند موارد زیر وجود داشته باشد:
- هزینه صدور جواز
- هزینه عضویت یا خدمات اتحادیه
- هزینه بازرسی یا بررسی محل
- هزینههای مربوط به مجوزهای تخصصی یا بهداشتی
- هزینههای قانونی و اداری مرتبط با فعالیت
به همین دلیل برای اعلام مبلغ دقیق باید رسته شغلی و محل فعالیت مشخص باشد.
مدت اعتبار جواز کسب اتباع خارجی
طبق آییننامه اجرایی نحوه صدور و تمدید پروانه کسب، پروانه کسب موقت یک سال اعتبار دارد و پروانه کسب دائم پنج ساله است.
اگر درخواست جواز کسب رد شود چه باید کرد؟
در صورت رد درخواست، متقاضی میتواند طبق مهلتهای قانونی اعتراض کند.
طبق آییننامه، متقاضی از تاریخ دریافت پاسخ رد، ۲۰ روز فرصت دارد اعتراض خود را به اتاق اصناف شهرستان ارائه کند.
اتاق اصناف نیز باید در مهلت قانونی به اعتراض رسیدگی کند.
در صورت ادامه اعتراض، امکان پیگیری موضوع در کمیسیون نظارت نیز وجود دارد.
جمعبندی
اتباع خارجی در صورت داشتن شرایط قانونی، پروانه کار و مدارک موردنیاز میتوانند برای برخی فعالیتهای صنفی در ایران جواز کسب دریافت کنند. با این حال، شرایط دریافت جواز به رسته شغلی، نوع فعالیت و مقررات مربوط به اتباع خارجی بستگی دارد.
اگر هرگونه سؤال درباره شرایط، مدارک، مشاغل مجاز یا مراحل دریافت جواز کسب اتباع خارجی دارید، با ما تماس بگیرید یا فرم مشاوره را تکمیل کنید تا کارشناسان حساب کتاب در سریعترین زمان ممکن با شما تماس بگیرند و راهنمایی لازم را ارائه دهند.
