در دنیای رقابتی امروز، ظاهر محصولات نقش مهمی در جذب مشتری دارد. هر طرح خلاقانهای که به محصول جلوهای خاص بدهد، میتواند برگ برنده یک کسبوکار باشد. اما برای حفظ این خلاقیت، باید از آن در برابر تقلید محافظت کرد.
ثبت طرح صنعتی در قم فرصتی است تا صاحبان ایده و تولیدکنندگان، طرحهای خود را بهصورت قانونی ثبت کرده و از حقوق انحصاری بهرهمند شوند. این فرایند نهتنها از کپی شدن طرح جلوگیری میکند، بلکه به رشد برند و اعتبار کسبوکار نیز کمک میکند.
در ادامه، با مفهوم طرح صنعتی، تفاوت آن با اختراع و مراحل ثبت آن در قم آشنا میشویم.
طرح صنعتی چیست؟
طبق ماده ۲۰ قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶:
«طرح صنعتی عبارت است از شکل، طرح یا ترکیب خطوط و رنگها که ظاهر یک محصول صنعتی یا دستی را ایجاد کرده و آن را از سایر محصولات متمایز میسازد.»
بیشتر بخوانید:ثبت برند در قم
چه طرحهایی را میتوان ثبت کرد؟
برای ثبت طرح صنعتی در قم، طرح باید چند ویژگی مهم داشته باشد:
۱. جدید و اصیل باشد
طرح نباید پیش از ثبت در ایران یا خارج از کشور منتشر، افشا یا استفاده شده باشد.
۲. قابل مشاهده با چشم باشد
تنها ظاهر محصول قابل ثبت است و جنبههای فنی یا عملکردی جزء طرح صنعتی نیستند.
۳. قابل تولید صنعتی یا دستی باشد
محصول باید قابلیت تولید و عرضه در بازار را داشته باشد.
نمونه طرحهای قابل ثبت:
- شکل و فرم محصول: طراحی بدنه خاص دستگاه خانگی، صندلی، بطری یا لوازم تزئینی
- رنگ و خطوط: ترکیب رنگها یا نقوش نوآورانه روی محصول یا بستهبندی
- بستهبندی و جزئیات ظاهری: جعبه شکلات، بستهبندی مواد غذایی، کیف و کفش با طراحی متفاوت
- تزئینات و برجستگیها: خطوط، فرورفتگی یا جزئیات ظاهری که محصول را متمایز میکند.
مواردی که نمیتوان به عنوان طرح صنعتی ثبت کرد:
- طرحهای صرفاً فنی یا عملکردی: تغییر موتور یا فناوری محصول جزء طرح صنعتی نیست.
- طرحهای تکراری یا قبلاً منتشر شده
- طرحهای مغایر با اخلاق، نظم عمومی یا ارزشهای فرهنگی
- استفاده بدون اجازه از علائم رسمی و ملی
اظهارنامه طرح صنعتی چیست و چگونه تنظیم میشود؟
برای ثبت طرح صنعتی در قم، نخستین گام تنظیم اظهارنامه طرح صنعتی است. این اظهارنامه درواقع درخواست رسمی برای ثبت بوده و از طریق سامانه مالکیت معنوی ثبت و پیگیری میشود.
اجزای اصلی اظهارنامه
- مشخصات متقاضی: شامل نام، نشانی و کد ملی یا شناسه حقوقی
- مشخصات طراح: در صورتی که طراح و متقاضی متفاوت باشند
- عنوان طرح صنعتی: نام کوتاه و توصیفی برای طرح
- توضیح مختصر طرح: شرح ویژگیهای ظاهری و تفاوت با سایر طرحها
- تصاویر و نقشهها: نمایش دقیق طرح از زوایای مختلف
- مدارک هویتی یا ثبتی: کارت ملی یا مدارک شرکت
- وکالتنامه: در صورت استفاده از وکیل
نحوه ارسال اظهارنامه
برای ثبت طرح صنعتی در قم، اظهارنامه از طریق سامانه مالکیت معنوی بهصورت الکترونیکی ارسال میشود.
پس از ارسال، سیستم بهصورت خودکار شماره اظهارنامه و تاریخ ثبت را صادر میکند.
در صورت نقص مدارک، کارشناس اداره مالکیت صنعتی از متقاضی درخواست اصلاح یا تکمیل مدارک میکند.
در ادامه بخوانید:راهنمای جامع ثبت شرکت در قم ۱۴۰۴
مراحل ثبت طرح صنعتی در قم
فرایند ثبت طرح صنعتی در قم از طریق سامانه مرکز مالکیت معنوی قوه قضاییه (ipm.ssaa.ir) انجام میشود و شامل چند مرحله اصلی است:
۱. پیشنیاز ثبتنام
پیش از ورود به سامانه مالکیت معنوی، داشتن حساب کاربری فعال در سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی الزامی است، زیرا تمام اطلاعیهها و ابلاغیههای مرتبط با طرح از همین مسیر ارسال میشود.
اشخاص حقیقی: میتوانند از طریق سامانه ثنا (sana.adliran.ir) بهصورت آنلاین ثبتنام و احراز هویت کنند.
اشخاص حقوقی: باید برای ثبتنام در سامانه ثنا به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نمایند.
پس از فعالسازی حساب کاربری در سامانه ابلاغ، امکان ورود و ثبت اطلاعات در سامانه مالکیت معنوی فراهم میشود.
۲. بررسی اولیه طرح
متقاضی باید ابتدا از طریق جستجو در سامانه مالکیت معنوی، از تکراری نبودن طرح خود اطمینان حاصل کند. تنها طرحهایی قابل ثبت هستند که جدید، اصیل و دارای جنبه زیباییشناختی باشند.
۳. آمادهسازی مدارک
برای ثبت طرح صنعتی در قم لازم است مدارک زیر آماده شود:
- تصاویر یا نقشههای دقیق از زوایای مختلف طرح
- توضیح کوتاه درباره ویژگیهای ظاهری
- مدارک هویتی متقاضی و طراح
- وکالتنامه (در صورت ثبت از طریق وکیل)
۴. تکمیل و ارسال اظهارنامه
اظهارنامه باید بهصورت الکترونیکی در سامانه مالکیت معنوی تکمیل و ارسال شود. پس از ثبت، شماره پیگیری صادر میشود تا متقاضی بتواند وضعیت درخواست خود را مشاهده کند.
۵. بررسی کارشناسی
کارشناسان اداره مالکیت صنعتی، طرح را از نظر نوآوری، اصالت و مطابقت با قانون بررسی میکنند. در صورت نقص یا ایراد، از متقاضی درخواست اصلاح مدارک یا توضیحات بیشتر میشود.
۶. انتشار آگهی و صدور گواهی
پس از تأیید طرح، آگهی رسمی آن در روزنامه رسمی کشور منتشر میشود. اگر در مدت تعیینشده اعتراضی دریافت نشود، گواهی ثبت طرح صنعتی در قم صادر میگردد و از آن پس مالک از حمایت قانونی برخوردار خواهد بود.
مدارک لازم برای ثبت طرح صنعتی در قم
برای ثبت طرح صنعتی، مدارک مورد نیاز بسته به این که متقاضی شخص حقیقی یا حقوقی باشد، متفاوت است.
اشخاص حقیقی
- کارت ملی و شناسنامه کپیشده
- اطلاعات کامل تماس و آدرس
- تصاویر واضح و کامل طرح (حداقل ۶ عکس از زوایای مختلف)
- توضیح کوتاه و مشخص از ویژگیهای ظاهری و تمایز طرح
- تکمیل فرم اظهارنامه در سامانه مالکیت معنوی
- در صورت استفاده از وکیل، وکالتنامه رسمی
اشخاص حقوقی
شرکتها یا سایر شخصیتهای حقوقی برای ثبت طرح صنعتی نیاز به مدارک زیر دارند:
- کپی روزنامه رسمی ثبت شرکت و آخرین تغییرات
- کارت ملی و شناسنامه صاحبان امضا
- احراز هویت نمایندگان با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی برای صدور گواهی امضا
- تصاویر دقیق طرح (۶ عکس از زوایای مختلف)
- توضیح مختصر درباره ویژگیهای ظاهری و تمایز طرح با نمونههای پیشین
- تکمیل فرم اظهارنامه در سامانه مالکیت معنوی
مزایای ثبت طرح صنعتی
ثبت طرح صنعتی دارای مزایای متعددی است که هم برای طراح و هم برای شرکتها اهمیت دارد:
۱. حمایت قانونی
ثبت طرح صنعتی، مالک را در برابر کپیبرداری و سوءاستفاده دیگران محافظت میکند و حق انحصاری بهرهبرداری از طرح را به او میدهد.
۲. افزایش ارزش تجاری محصول
طرح ثبتشده باعث تمایز محصول در بازار میشود و اعتبار برند را افزایش میدهد.
۳. امکان صدور مجوز و فروش حق بهرهبرداری
مالک میتواند حق استفاده از طرح را به دیگران واگذار کند یا مجوز تولید صادر کند، که منبع درآمد جدیدی ایجاد میکند.
۴. ایجاد مزیت رقابتی
طرحهای منحصر به فرد و ثبتشده، به شرکتها کمک میکنند از رقبا متمایز شوند و جایگاه خود را در بازار تثبیت کنند.
مدت اعتبار ثبت طرح صنعتی
مدت اعتبار یک طرح صنعتی ثبتشده معمولاً ۵ سال است ؛این مدت را میتوان دو بار متوالی و هر بار ۵ سال تمدید کرد.
بنابراین، حداکثر حمایت قانونی برای یک طرح صنعتی ۱۵ سال است.
پس از پایان این مدت، طرح وارد حوزه عمومی میشود و دیگر تحت حمایت انحصاری قرار ندارد.
جمعبندی
ثبت طرح صنعتی، حق انحصاری استفاده از طرح و زیبایی محصول را به شما میدهد، باعث تمایز محصول در بازار، افزایش ارزش برند و ایجاد مزیت رقابتی میشود و از نوآوری شما حمایت قانونی میکند.
با تیم حساب کتاب، میتوانید مراحل ثبت طرح صنعتی در قم را با راحتی و اطمینان کامل پشت سر بگذارید و از صفر تا صد فرایند، همراه شما هستیم.
همین امروز تماس بگیرید و طرح خود را قانونی، امن و رسمی ثبت کنید!
