کارت بازرگانی را میتوان مانند «گذرنامه کالاها» تصور کرد. همانطور که افراد برای سفر به کشورهای دیگر به گذرنامه نیاز دارند، کسبوکارها نیز برای عبور قانونی کالاهای خود از مرزها چه برای صادرات و چه برای واردات به این کارت نیاز دارند. بدون داشتن کارت بازرگانی، فعالیتهای تجاری بینالمللی نهتنها دشوار، بلکه از نظر قانونی نیز ممکن نیست.
این کارت در واقع مجوزی است که دولت به اشخاص حقیقی یا حقوقی میدهد تا بهصورت رسمی در زمینه تجارت خارجی فعالیت کنند. اما نکته مهم این است که کارت بازرگانی انواع مختلفی دارد؛ از کارتهای تجاری گرفته تا تولیدی، خدماتی و حتی موردی. هرکدام از این کارتها کاربرد و شرایط خاص خود را دارند. در ادامه این مقاله، با انواع کارت بازرگانی، مزایا، افراد معاف از دریافت آن و مراحل صدور بهصورت گامبهگام آشنا میشویم.
کارت بازرگانی چیست؟
کارت بازرگانی مجوزی رسمی است که از سوی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و با تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت برای اشخاص حقیقی یا حقوقی صادر میشود. این کارت به دارنده آن اجازه میدهد تا در زمینههای مختلفی ازجمله صادرات، واردات، ترخیص کالا، ثبت سفارش و شرکت در مناقصات بینالمللی فعالیت قانونی داشته باشد.
صدور برای اشخاص حقیقی و حقوقی
کارت بازرگانی میتواند به دو شکل صادر شود:
کارت بازرگانی حقیقی: برای افراد مستقل و بازرگانان شخصی که با نام خود فعالیت میکنند.
کارت بازرگانی حقوقی: برای شرکتها و مؤسسات ثبت شده که در قالب شخصیت حقوقی اقدام به تجارت مینمایند.
انواع کارت بازرگانی در ایران
کارت بازرگانی با توجه به نوع فعالیت اشخاص حقیقی یا حقوقی، در چند نوع مختلف صادر میشود. هر نوع از این کارتها هدف خاصی دارد و انتخاب نادرست آن میتواند باعث ایجاد محدودیت در فعالیتهای تجاری شود. بنابراین آشنایی با انواع کارت بازرگانی، پیش از اقدام به دریافت، اهمیت زیادی دارد. در ادامه، به معرفی و بررسی دقیق هر نوع میپردازیم.
الف) کارت بازرگانی تجاری
کارت تجاری رایجترین نوع کارت بازرگانی است. این کارت برای افرادی صادر میشود که قصد دارند در زمینه واردات و صادرات کالا فعالیت کنند. دارنده این کارت مجاز است کالاهای مجاز بازرگانی را وارد کشور کند، محصولات ایرانی را به خارج صادر نماید، در مناقصات بینالمللی شرکت کند و از تسهیلات بانکی مرتبط با تجارت خارجی بهرهمند شود. بهطور کلی، کارت تجاری آزادی عمل بیشتری برای انجام فعالیتهای بازرگانی فراهم میکند.
ب)کارت بازرگانی تولیدی یا صنعتی
کارت تولیدی یا صنعتی مخصوص شرکتها و کارگاههایی است که در حوزه تولید کالا فعالیت دارند. این نوع کارت برای واردات مواد اولیه، ماشینآلات صنعتی و تجهیزات خط تولید مورد استفاده قرار میگیرد. دارندگان این کارت معمولاً از معافیتهای مالیاتی و تخفیفات گمرکی برخوردارند، زیرا هدف از صدور آن حمایت از بخش تولید داخلی است. همچنین شرکتهای دارای این کارت مجاز به صادرات محصولات تولیدی خود نیز هستند.
ج)کارت بازرگانی خدماتی
کارت خدماتی ویژه شرکتهایی است که در زمینه ارائه خدمات فنی، مهندسی، حملونقل، فناوری اطلاعات یا سایر خدمات بینالمللی فعالیت دارند. دارندگان این کارت میتوانند خدمات خود را به خارج از کشور صادر کرده و قراردادهای رسمی با شرکتهای خارجی منعقد کنند. با این حال، این نوع کارت برای واردات یا صادرات کالا کاربرد ندارد و صرفاً در حوزه خدمات بینالمللی استفاده میشود.
د)کارت بازرگانی موردی
کارت موردی برای اشخاصی صادر میشود که تنها یک بار قصد واردات یا صادرات کالا دارند. این نوع کارت اعتبار محدودی دارد و پس از انجام همان معامله منقضی میشود. معمولاً اشخاص یا شرکتهایی که بهصورت موقت یا برای انجام پروژهای خاص نیاز به فعالیت تجاری دارند، از این کارت استفاده میکنند.
برای اطلاعات بیشتر درباره مالیات کارت بازرگانی کلیک کنید.
بهترین نوع کارت بازرگانی چیست؟
انتخاب بهترین کارت بازرگانی بستگی به نوع فعالیت اقتصادی شما دارد.
- کارت بازرگانی تجاری برای افرادی مناسب است که واردات و صادرات کالا انجام میدهند. این کارت پرکاربرد است و برای اکثر بازرگانان و تازهواردان به تجارت بینالملل مناسب است.
- کارت بازرگانی تولیدی/صنعتی برای تولیدکنندگان است که مواد اولیه وارد میکنند یا محصولات خود را صادر میکنند. این کارت مزایای قانونی و گمرکی بیشتری دارد و از حمایت دولت برای تولید داخلی برخوردار است.
بهطور خلاصه، کارت تجاری راحتتر و متداولتر است، اما از نظر مزایا و حمایتهای قانونی، کارت تولیدی/صنعتی گزینه بهتری محسوب میشود.
شرایط دریافت کارت بازرگانی
برای دریافت انواع کارت بازرگانی، متقاضی باید تمامی شرایط زیر را داشته باشد:
۱. سن حداقل ۲۳ سال برای افراد حقیقی.
۲. مدرک تحصیلی حداقل دیپلم؛ برای کارت حقوقی، شرایط خاص مربوط به نوع شرکت اعمال میشود.
۳. نداشتن سوءسابقه کیفری مرتبط با امور مالی یا تجاری.
۴. داشتن محل سکونت معتبر؛ ارائه محل مسکونی کافی است و دیگر نیاز به محل تجاری نیست.
۵. عضویت در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی و ارائه گواهی عضویت.
۶. دارا بودن کد اقتصادی و حساب بانکی معتبر، همراه با دستهچک، برای انجام تراکنشهای تجاری.
۷. عدم اشتغال به عنوان کارمند رسمی در دستگاههای دولتی
بیشتر بخوانید:تمدید کارت بازرگانی: راهنمای جامع مراحل و مدارک
مراحل دریافت کارت بازرگانی
دریافت انواع کارت بازرگانی یک فرآیند قانونی و مرحلهبهمرحله است که متقاضی باید تمامی مراحل را با دقت طی کند تا مجوز فعالیت در حوزه واردات، صادرات یا ارائه خدمات بینالمللی صادر شود. مراحل به شرح زیر است:
۱. ثبتنام در سامانه جامع تجارت ایران
متقاضی ابتدا باید در سامانه جامع تجارت ایران ثبتنام کرده و یک حساب کاربری ایجاد کند.
اطلاعات شخصی مانند نام، شماره ملی، تاریخ تولد و اطلاعات شرکتی (در صورت حقوقی بودن) باید به دقت وارد شود.
پس از ثبتنام اولیه، متقاضی یک نام کاربری و رمز عبور برای پیگیری مراحل بعدی دریافت میکند.
لینک سامانه جامع تجارت ایران: https://www.ntsw.ir
۲. عضویت در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی
عضویت در اتاق بازرگانی، پیشنیاز صدور کارت است.
متقاضی باید با ارائه مدارک هویتی، مدارک محل سکونت و در صورت حقوقی بودن، اساسنامه شرکت، در اتاق بازرگانی محل فعالیت ثبتنام کند.
پس از بررسی، گواهی عضویت در اتاق بازرگانی صادر میشود که برای مرحله بعدی ضروری است.
لینک سامانه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران: https://www.iccima.ir
۳. تکمیل و جمعآوری مدارک لازم
مدارک اصلی شامل موارد زیر است:
- مدرک تحصیلی حداقل دیپلم.
- گواهی عدم سوءسابقه کیفری مرتبط با امور مالی یا تجاری.
- کد اقتصادی معتبر.
- حساب بانکی جاری معتبر با دستهچک.
- مدارک محل سکونت معتبر (محل مسکونی قابل قبول است).
- برای افراد حقوقی، اساسنامه شرکت و مدارک شناسایی مدیران.
۴. ثبت درخواست صدور کارت بازرگانی
متقاضی پس از تکمیل مدارک، درخواست صدور کارت بازرگانی را در سامانه جامع تجارت یا به صورت حضوری در اتاق بازرگانی محل فعالیت ثبت میکند.
نوع کارت مورد نظر (تجاری، تولیدی، خدماتی یا موردی) باید مشخص و در فرم درخواست وارد شود.
۵. بررسی و تأیید مدارک
کارشناسان اتاق بازرگانی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، مدارک ارائه شده را بررسی میکنند.
صحت اطلاعات هویتی، مالی و محل سکونت مورد تأیید قرار میگیرد.
در صورت نیاز، ممکن است متقاضی برای مصاحبه یا ارائه مدارک تکمیلی دعوت شود.
۶. صدور کارت بازرگانی
پس از تأیید نهایی مدارک، کارت بازرگانی صادر میشود.
کارت صادر شده شامل اطلاعات شخصی یا شرکتی، نوع کارت، مدت اعتبار و شماره کارت است.
از این پس، دارنده کارت میتواند بهصورت قانونی در زمینه واردات، صادرات کالا یا ارائه خدمات بینالمللی فعالیت کند.
۷. فعالسازی و استفاده از کارت
پس از دریافت کارت، متقاضی باید در سامانه جامع تجارت کارت خود را فعال کند.
سپس میتواند اقدام به ثبت سفارش، ترخیص کالا و انجام سایر فعالیتهای قانونی مرتبط با کارت بازرگانی نماید.
افراد معاف از دریافت کارت بازرگانی
برخی افراد و گروهها به دلیل شرایط خاص، نیازی به دریافت انواع کارت بازرگانی ندارند و میتوانند به صورت محدود به واردات یا صادرات کالا اقدام کنند. این افراد شامل موارد زیر هستند:
- مرزنشینان: افرادی که در مناطق مرزی زندگی میکنند و اجازه صادرات محدود کالا دارند.
- تعاونیهای مرزنشینی: تعاونیهایی که فعالیت تجاری محدودی در مناطق مرزی دارند.
- ملوانان و پیلهوران: افرادی که به صورت حرفهای در حملونقل یا تجارت مرزی فعالیت میکنند.
- تولیدکنندگان کوچک با مجوز وزارت صمت: تولیدکنندگان خرد که اجازه صادرات محدود محصولات خود را دارند.
این معافیتها به منظور تسهیل تجارت مرزی و حمایت از فعالیتهای محدود اقتصادی در نظر گرفته شدهاند. با این حال، برای فعالیتهای تجاری گسترده و مستمر، داشتن کارت بازرگانی الزامی است.
مزایا و کاربردهای انواع کارت بازرگانی
- امکان واردات و صادرات رسمی
- ترخیص کالا از گمرک
- انجام ثبت سفارش و دریافت تخصیص ارز به نرخ نیمایی
- استفاده از تسهیلات بانکی بینالمللی
- شرکت در مناقصات خارجی
- امکان دریافت نمایندگی از شرکتهای خارجی
- دریافت ویزای تجاری
جمعبندی
انتخاب نوع مناسب کارت بازرگانی، اولین گام برای ورود به عرصه تجارت رسمی است. پیش از اقدام، هدف فعالیت خود چه تولید، خدمات یا تجارت کالا را مشخص کنید تا بتوانید بهترین نوع کارت بازرگانی را دریافت کرده و مسیر فعالیت قانونی و مؤثر در تجارت بینالملل را هموار کنید.
برای انتخاب درست انواع کارت بازرگانی و دریافت سریع آن بدون دردسر، میتوانید با ما تماس بگیرید و از مشاوره رایگان تیم حسابکتاب بهرهمند شوید.
